Wpisy

Lisk - opis kryptowaluty, analiza i ocena

Raport i analiza kryptowalut LISK

Zapraszam Was serdecznie do raportu pt.: “Lisk – odkrywając potencjał technologii sidechain”.

Pełny raport w wersji pdf: https://docdro.id/1PCleep

Stworzenie go nie było łatwe. Wiedząc, jak obszerną społeczność posiada kryptowaluta Lisk w Polce, postarałem się, aby wszystko zrobione było jak najlepiej. Zatem do rzeczy.
Analizie podane zostało wiele kwestii, od aktywności sieci Lisk, przez omówienie potencjału zastosowania sidechainów w zdecentralizowanych aplikacjach, na systemie delegatów kończąc. Każde z tych oraz wielu innych zagadnień zostało przeanalizowane, do każdego wniosku dołączona jest publiczna i najmożliwiej obszerna bibliografia, a wszelkie dane pochodzą bezpośrednio z blockchainu Lisk, zatem jesteście w stanie sprawdzić każde z moich twierdzeń, do czego oczywiście zachęcam!

Jeżeli miałbym w kilku słowach podsumować wyniki mojego raportu, powiedziałbym, że przede wszystkim Lisk jest ciekawym projektem, aczkolwiek niedokończonym, aktualnie nie oferujących nic, czym miałby wyróżniać się na tle konkurencji rynkowej. Piękna grafika i świetna inicjatywa Lisk Academy, której jestem wielkim fanem – zrobiona w fenomenalny i możliwie obiektywny sposób, a nawet sprawnie (lecz nie bez was) działający system delegatów, nie przykryją jednego – Lisk pomimo wielu lat rozwoju, nie oferuje aktualnie nic poza tym. A rynek idzie do przodu, choć rozwój technologiczny trwa latami i nie możemy się temu dziwić, zważywszy na to, jak skomplikowaną technologią są kryptowaluty, to nie jest to usprawiedliwienie do braku jakiegokolwiek produktu.

LISK – Odkrywając potencjał technologii sidechain

Co więcej, w raporcie podejmuje również inną, bardziej fundamentalną kwestię dotyczącą Lisk i jego flagowych sidechainów. Z danych które obecnie mamy wynika, że sidechainy wcale nie są najlepszym rozwiązaniem jeśli chodzi o skalowalność blockchainu. Nie zapewniają również nieskończonej skalowalności jak twierdzi to zespół Lisk na swojej stronie internetowej. Są po prostu jednym z narzędzi, technologią odpowiednią do problemów takich jak błyskawiczne (ale wysoce scentralizowane i mało bezpieczne!) kanały mikropłatności czy pojedyncze tokeny lojalnościowe w przedsiębiorstwach. Właściwe zabezpieczenie sidechainów okazuje się być niezwykle kosztowne, a samo zdeponowanie ich w sposób prawidłowy – czasochłonne. Nawet jeżeli Lisk przezwycięży tę barierę, za co trzymam kciuki, na jego drodze wyrośnie kolejna, być może nawet większa.

Ludzie nie są zainteresowani zdecentralizowanych aplikacjami (dApps). Pokazuje to przykład Ethereum, które stało się bardziej DeFi, niż dApp, przykład wręcz zerowej aktywności użytkowników w ujęciu globalnym w dApp, czy kosztowność tworzenia takich aplikacji. dAppy na ten moment są brzydkie, trudne w użytku i potwornie drogie. Dlatego używa ich jedynie garstka pasjonatów. Dodatkowo, Lisk ma na tym polu potężnych przeciwników jak ETH lub EOS. Nawet jeżeli udałoby mu się zagarnąć dla siebie część tego rynku – np. poprzez wprowadzenie intuicyjnych interfejsów graficznych i uproszczenia procedury korzystania z takich aplikacji, nadal problemem pozostanie – kto takie aplikacje ma budować i dlaczego akurat dApps, zamiast prostych i tanich tradycyjnych aplikacji. Na razie, sytuacji w których zdecentralizowana aplikacja jest lepsza od tej tradycyjnej jest niewiele, choć może się to zmienić. Niemniej “decentralizacja” to też pewnego rodzaju droga do osiągnięcia założonego celu, czyli np. zmniejszenia ilości danych jakie zbieramy od użytkowników, zamiast jednego głównego serwera, tworząc ich globalną “konstelację” – gdyż jest to na przykład optymalne w świetle prawa i nasz biznes na tym skorzysta.

Po raz pierwszy zatem, w swoich raportach podszedłem do kryptowaluty z biznesowego punktu widzenia – gdyż LISK w rzeczywistości walutą nie jest i takowe podejście jest w nim możliwe do zastosowania. Oczywiście, nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy dana nowatorska technologia znajdzie dla siebie zastosowanie – byłbym całkowitym głupcem twierdząc inaczej. Jednak jesteśmy w stanie spojrzeć na istniejące zastosowania sidechainów i określić jakie jest zainteresowanie nimi i czy na siebie zarabiają!

W raporcie o LISKu znajdziecie więc również mnóstwo wiedzy edukacyjnej. Są to skomplikowane zagadnienia, jednak dołożyłem wszelkich starań, aby wszystko było możliwe do zrozumienia przez skupionego na tekście czytelnika. Raport zawiera także analizę obecnego rynku dApps, sidechainu Liquid od Blockstream jako drugiej warstwy dla Bitcoina i wiele więcej.

 

Kluczowe wnioski:

  • LSK nie jest kryptowalutą, a tokenem użytkowym.
  • Rzeczywista aktywność sieci jest niezwykle niska – transakcja wpada średnio co 7 bloków.
  • LISK będąc platformą do sidechainów nie posiada ani jednego sidechainu.
  • Sidechainy nie zapewniają nieskończonej skalowalności, są również drogie w zbudowaniu i zabezpieczeniu.
  • Flagowy produkt i technologia LISK – SDK oraz sidechainy, pomimo trzech lat rozwoju, nie zostały jeszcze zaprezentowane nawet w wersji Alpha.
  • Jedyna funkcjonalność tokenu LSK to wysyłanie i odbieranie, głosowanie na delegatów i handel na giełdach.
  • Aktualni delegaci LISK są w stanie utrzymać swoją władzę w sieci, dzięki kontroli znaczącej ilości podaży tokenów LSK.
  • W ciągu ostatnich 3 miesięcy, zaledwie 5% wszystkich adresów LISK pozostawała aktywna.
  • Portal Lisk Academy jest zrobiony rewelacyjnie i stanowi świetne źródło edukacyjne.
  • LISK posiada jeden z najlepszych designów wśród kryptowalut.

Ocena projektu LISK (LSK)

Ogólna ocena projektu:

5.5/10

Ostrzeżenie – ocena projektu stanowi subiektywną opinię autora i nie może wpływać na czyjąkolwiek decyzję inwestycyjną. Metryka wykorzystana w sformułowaniu oceny końcowej jest prywatna, jednak podczas ewaluacji sprawdzane są takie czynniki jak, np.: produkt, tokenekonomia, zespół, realne zastosowanie, rzeczywista aktywność sieci, partnerzy, klienci, design i wiele innych.
W przypadku LISK kluczową rolę w przyznaniu tak niskiej oceny miał fakt, że pomimo upływu trzech lat, nie została wypuszczona nawet wersja Alpha kluczowego produktu, co sprawia, że LISK nie posiada aktualnie żadnej funkcjonalności.

Mam nadzieję, że po przeczytania, staniecie się bogatsi o wiedzę. Wiedzę, która pozwoli Wam czasem sprawniej i krytyczniej patrzeć na kryptowaluty. Żyjemy w pięknych czasach, kiedy to technologia po raz pierwszy w historii, spotkała się tak bezpośrednio z pieniądzem. Wykorzystajmy to!

Raport zawiera prawie 40 stron, jednak zarzekam się, żadna z nich nie została napisana na darmo, nie znajdziecie tam zapychaczy, ani plagiatów. Raport jest w 100% autorski, wcześniej nie był publikowany.

O autorze: 

Zajmuję się analizą i badaniem rynku oraz technologii kryptowalut. Raporty mojego autorstwa mają charakter prywatnej opinii, nie stanowią porad inwestycyjnych. W celach współpracy
proszę o kontakt:
E – mail: [email protected]
Telegram: @stokarz
Zachęcam również do przeczytania innych z moich analiz:
NEO raport by stokarz

Zapraszam was do raportu podsumowującego kryptowalutę NEO.

Link do raportu: NEO RAPORT by stokarz

Alternatywne źródło: NEO RAPORT by stokarz

Znajdziecie w nim opisany każdy możliwy aspekt tej kryptowaluty. Raport liczy prawie 40 stron, jednak żadne z nich nie zostało tam napisane bez potrzeby. Raport zagłębia się we wszelkie kwestie techniczne i fundamentalne. Większość z wniosków do których doszedłem jest unikatowa i pierwszy raz ujrzy światło dzienne. Część informacji do których się dokopałem była naprawdę trudno dostępna, więc uważam że udało mi się.

Jest to również spore kompendium wiedzy o kryptowalutach i zasadach działania ich technologii. Na łamach raportu omawiam np. protokoły konsensusu – najważniejszy fundament kryptowalut i sieci rozproszonych. Możecie mieć również pewność, że żadna z tych informacji nie została przeze mnie wymyślona lub sfałszowana, czy zatajona. Każdy z faktów i twierdzeń poparty jest obszerną i publiczną bibliografią w przypisach, którą sami możecie sprawdzić.

Kluczowe wnioski znajdują się prawie na początku, jednak szczerze zachęcam do przeczytania całości w wolnym czasie.

Jest to również największe publiczne podsumowanie NEO jakie znajdziecie w internecie, zarówno w polskim, jak i globalnym krypto community. W czasie całego raportu, starałem się jak najbardziej zachować obiektywizm i nie urzedzać faktów dopóki nie posiadałem dowodów.

Serdecznie zapraszam!

Jeżeli chciałbyś wesprzeć moją dalszą pracę (wszystkie środki zostaną przeznaczone na kolejne opracowania kryptowalut): 

BTC: 3EPY1Ys9ojPdJGAbdC3fnjTzAetUPiAamP

ETH: 0xB92353CCeC318Bb0F5e0af050E08cE012846D8b8

 

Kluczowe wnioski:

  • NEO posiada jedną z największych i najbardziej aktywnych społeczności
  • Nad ekosystemem NEO pracuje kilkanaście zespołów deweloperów, rozproszonych głównie na Azję oraz Europę
  • NEO jest całkowicie scentralizowanym blockchainem, co publicznie potwierdzają pracownicy i deweloperzy NEO. Dotychczas nie zostało zainicjowane przejście na model zdecentralizowany, choć było to zapowiadane od 2017 roku.
  • Wszystkie z 7 węzłów walidujących (potwierdzających) wszelkie aktywności w sieci NEO są bezpośrednio (w przypadku 5 węzłów) lub pośrednio (w przypadku 2 węzłów) zależne od Rady NEO – głównego organu nadzorującego projekt NEO.
  • NEO pomimo możliwości publicznego wglądu do sieci, ma cechy prywatnego blockchainu.
  • Rada NEO posiada możliwość wprowadzenia dowolnych zmian w blockchainie NEO w każdej dowolnej chwili.
  • Większość NEO posiadanych jest przez Radę NEO i giełdy kryptowalut, takie jak Binance, Bittrex i Bitfinex. W przypadku wprowadzenia możliwości głosowania za pomocą NEO na delegatów do węzłów walidujących, to właśnie te jednostki posiadać będą większość głosów (choć Da Hongfei zapowiada, że w przyszłości chciałby, aby ta sytuacja uległa zmianie).

 

  • Wykorzystanie w blockchainie NEO algorytmu dBFT (Delegated Bisantian Fault Tolerance) stwarza poważne problemy (obecnie nierozwiązane) w planowanej decentralizacji sieci i skalowalności blockchainu do zakładanych 10,000TPS, bez drastycznej reorganizacji fundamentalnej architektury systemu.
  • Postacie takie jak Vitalik Buterin, sugerują nawet, że dBFT nie jest w stanie się skalować, bez pełnej centralizacji.
  • dBFT (stanowiący hybrydę protokołów POS + pBFT) jest mniej bezpiecznym protokołem, aniżeli POW (Proof of Work). Konsensus między węzłami wymaga co najmniej 66.(6)% prawidłowo funkcjonujących węzłów.
  • Jeżeli 3 z 7 węzłów (ang. Consensus Nodes) zarządzających blockchainem NEO przestaną działać, cały blockchain NEO ulega wyłączeniu.
  • Finalność (ang. finality) po jednym potwierdzeniu z sieci, które ma trwać 15s. po wprowadzeniu dBFT 2.0 jest niemożliwa w zdecentralizowanym blockchainie.
  • Kryptografia NEO opiera się na kryptografii funkcji eliptycznej – nie zostały więc dotychczas wprowadzone zapowiadane cechy odporności na łamanie szyfrów przy użyciu komputerów kwantowych
  • Rzeczywista prędkość blockchainu NEO to 500TPS, a nie jak przedstawia to dokumentacja NEO – 1000TPS.
  • Aktualne sygnatury kryptograficzne zastosowane w NEO, mogą prowadzić do rocznego wzrostu wagi blockchainu w wysokości nawet 900MB.

 

  • NEO nie posiada kluczowych cech kryptowaluty i nie powinno być w takim zakresie traktowane. Nie jest również tokenem, gdyż dotychczas nie wprowadzono funkcjonalności (które opisane zostały w Whitepaper) takich jak prawo głosu w sieci, definiujących token. Proponowane nazewnictwo, które oddaje naturę NEO to własność cyfrowa. Aktualnie, jedyna działająca funkcja NEO to generowanie GASu.
  • GAS działa jako zapłata za deponowanie smart contractów w sieci NEO, inne funkcjonalności, takie jak system opłat za transakcje w sieci, nie zostały dotychczas wprowadzone.
  • Nadchodzące NEO 3.0 i dBFT 2.0 wprowadza wiele fundamentalnych zmian i popraw w blockchainie NEO i modelu NEO+GAS.
  • Model NEO i GAS, biorąc pod uwagę sugestie i komentarze głównych inżynierów blockchain NEO z platformy Github, poddany zostanie dużym, dotychczas nie określonym zmianom.
  • Wypowiedzi głównego architekta NEO Erika Zhanga wskazują na krytyczne błędy w aktualnym modelu. Wprowadzenie funkcji głosowania na węzły walidujące przy pomocy NEO mogłoby doprowadzić do tzw. blackhole, w przypadku którego utracony zostałby cały zasób wyprodukowane GASu.
  • W NEO 3.0 rozważany jest nowy model inflacyjny GASu z powodu problemu wpadania NEO w martwe adresy, tzw. czarne dziury, podzielność NEO, a także braku inicjatywy ekonomicznej dla prowadzących węzły (co, według twórcy tego raportu, jest krytycznym uchybieniem w przypadku blockchainu, wprowadzającym zbyt duży czynnik zaufania i ekonomiczne inicjatywy poza sieciowe opierane na czynniku ludzkim).

 

  • Aktualny współczynnik zaufania wymagany do korzystania z sieci NEO dyskwalifikuje tą platformę jako niezależny i zdecentralizowany, a tym samym trust-less blockchain do smart kontraktów. Cena 500 GAS za zdeponowanie smart contractu w łańcuchu głównym NEO, spowodowała, że wszelki rozwój NEO, a także ekosystemu wokół sieci, jest ściśle uzależniony i nadzorowany przez Radę NEO.
  • Wykryto błąd, przez który za pomocą 20 GAS można zablokować całą sieć NEO
  • Blockchain NEO posiada obecnie 130 (111 z nich to tokeny w standardzie NEP) zdeponowanych kontraktów. Ethereum z drugiej strony, posiada 1 200 000 kontraktów na łańcuchu głównym.
  • Pomimo zapewnień Da Hongfei, CEO projektu NEO, przyglądając się, od fundamentalnej strony, blockchainowi rozwijanemu przez prywatną firmę zależną od NEO– Onchain oraz potwierdzając tym raportem, że NEO ma w rzeczywistości charakter prywatnego blockchainu, istnieje poważny konflikt interesu między tymi dwoma organami.
  • Źródła z projektu DNA piszą, że do 2017 r. Onchain rozwijało częściowo NEO. Stanowi to duży znak zapytania w obliczu czwartej, prywatnej zbiórki kapitału.

 

  • Analiza projektów przeprowadzających ICO na platformie NEO, wskazuje bezpośrednie lub pośrednie zaangażowanie członków NEO w owe projekty. Cel tego zaangażowania pozostaje domeną spekulacji.
  • NEO posiada jedną z największych społeczności i placówek/organizacji pracujących nad ekosystemem NEO.
  • NEO przeprowadziło 4 ICO – 3 publiczne i jedno prywatne z ramienia Onchain.
  • Wszystkie pojawiające się problemy z kodem, rozwiązywane są na bieżąco.
  • Jeżeli uda się przezwyciężyć wyżej wymienione problemy, NEO w formie pół-prywatnego blockchainu (jeśli zaimplementowany zostanie aktualny plan częściowej decentralizacji architektury weryfikacyjnej – szczególnie węzłów) ma szansę rozwinąć się, szczególnie, jako platforma blockchain dla gier i światów wirtualnych nowej generacji.

 

Ogólna ocena projektu:

6.5/10