Co to jest Solana i jak działa kryptowaluta SOL?

Solana to innowacyjny ekosystem ze świata kryptoaktywów i technologii blockchain. To czołowa platforma obsługująca rynek zdecentralizowanych finansów (DeFi), gdzie emituje się miliony krypto tokenów, którymi handel na giełdach zbudowanych na blockchainie Solana generuje miliardowy wolumen transakcyjny każdego dnia.

SOL jest natywnym tokenem sieci Solana i pełni wiele istotnych funkcji – możemy płacić za wiele procesów dokonywanych na tym łańcuchu bloków, a także wykorzystywać go do generowania dochodu pasywnego dzięki wielu protokołom działającym w oparciu o algorytm proof of stake. Dzięki temu Solana jest szybka i tania w użyciu. Solana może przetwarzać tysiące transakcji na sekundę.

W tym artykule analizujemy najistotniejsze kwestie związane z działaniem jednego z najpopularniejszych i przyciągających miliardy dolarów projektów ze świata kryptowalut.

Historia i geneza Solany

Solana została uruchomiona w marcu 2020 roku, ale wstępny projekt powstał kilka lat wcześniej. Jego wczesna koncepcja narodziła się trzy lata wcześniej, gdy pochodzący z Ukrainy Anatoly Yakovenko opracował koncepcję Proof of History.

Polegała ona na dokładnej weryfikacji kolejności oraz czasu każdej operacji przeprowadzanej za pośrednictwem sieci, kodując w rejestrze dokładny upływ czasu. Jak to się przekłada na działanie tego łańcucha?

Przede wszystkim sprawia, że jest on szybki i ekonomiczny w kwestii przetwarzania transakcji. Algorytm PoH sprawia, że nie zachodzi konieczność czekania na to, aż ktoś z zewnątrz (np. górnik czy walidator) zatwierdzi dany blok. – Kłóciliśmy się na Slacku i ostatecznie zaproponowałem po prostu „Solana” i tak jakoś zostało – opowiadał Yakovenko w jednym z wywiadów.

16 marca 2020 to data uruchomienia i wydobycia pierwszego bloku w łańcuchu bloków Solana. Od samego początku swojej egzystencji w świecie kryptowalut i zdecentralizowanych sieci Solana postawiła sobie za cel zdetronizowanie konkurencji z Ethereum, które nieprzerwanie dominuje, jeśli chodzi o zdecentralizowane finanse (DeFi), zdecentralizowane giełdy (DEX), zdecentralizowane aplikacje (DApps).

Od początku mówi się o Solanie, że jest to “Ethereum Killer”, zabójca blockchaina zaprojektowanego przez pochodzącego z Rosji programistę Vitalika Buterina.

Na Solanie od lat tętni życie i zdecydowanie rozwija się tam wiele nowych trendów zalewających rynek krypto. To istotne siedlisko kontrowersyjnych, ale i mających wielu zagorzałych fanów memecoinów.

Czy jednak faktycznie blockchain ten w praktyce zdaje swój egzamin szybkich i tanich transakcji, dzięki mechanizmom, na podstawie których działa Solana? O tym poniżej.

Problemy z dostępnością i awarie sieci Solana

Niestety, ale pierwsze 3 lata działania łańcucha Solany nie obyły się bez licznych kłopotów pod kątem technicznym. Liczne awarie i przestoje sprawiły, że awarie Solany stały się jej znakiem rozpoznawczym, aż do pewnego momentu.

Gdy w 2021 roku świat dosłownie oszalał na punkcie NFT, czyli cyfrowych obrazów mających przechowywać na blockchainie nasze prawo własności do niego, wybijanie ich i handel nimi wielokrotnie doprowadzał do przeciążania i przestojów w pracy Solany.

2022 rok był najbardziej dotkliwy pod tym kątem dla tego łańcucha, ponieważ odnotował on aż 14 awarii. W 2025 roku problem ten wydaje się już być tylko przykrym wspomnieniem po wdrożeniu kilku aktualizacji przez deweloperów, ale nie można wykluczyć, że łańcuch ten jeszcze kiedyś się zawiesi. Ostatnia odnotowana awaria przypada na styczeń 2024 roku.

Czym jest Solana i jak działa?

Mowa tutaj o dość nietuzinkowym blockchainie, bowiem Solana wyróżnia się na tle konkurentów tym, że działa równocześnie w oparciu o dwa mechanizmy konsensusu. Solana wykorzystuje Proof of history (PoH), co zapewnia precyzyjne znaczniki czasu, co umożliwia szybkie przetwarzanie bloków.

Łączy się on z Proof of Stake (PoS), czego efektem jego wysoka przepustowość – do 50 000 transakcji na sekundę według oficjalnych danych marketingowych, choć rzeczywista wydajność to średnio około 4000 TPS według ostatnich analiz. 

To właśnie sprawia, że skalowalność i opłaty to bardzo atrakcyjne atrybuty tej sieci względem konkurencji. Dzięki temu Solana ma przewagę jako skalowalny, wydajny i ekonomiczny blockchain – niskie opłaty transakcyjne znacząco ułatwiają usługi DeFi, handel memecoinów, a także i proces tokenizacji.

Ekosystem Solany

Memecoiny

Jeżeli mówimy o Solanie, to nie da się w jednym zdaniu zamknąć tematu memecoinów. Na blockchainie tym zbudowano wiele platform do handlu kryptowalutami typu meme oraz do ich wybijania.

Na pozór mogłoby się wydawać, że tworzenie cyfrowych monet to skomplikowany proces, wymagający odpowiedniej wiedzy z zakresu kryptografii czy programowania.

Nic bardziej mylnego. Dziś na takich platformach wystarczy wpisać odpowiednie dane i nie wymagające większego zachodu parametry i nowa kryptowaluta jest gotowa, aby wypuścić ją na blockchain.

Mamy dwie potężne platformy do wybijania i handlu memami. Liderem jest Pump.fun, które uruchomiło niedawno swojego DEX-a PumpSwap do handlu tego typu tokenami. Jego największym rywalem jest projekt Raydium, który również posiada swojego DEX-a o nazwie LaunchLab.

W obu przypadkach mówimy o miliardowych wolumenach obrotu, co oczywiście podbija popyt na SOL, którym uiszczamy odpowiednie opłaty za dokonywane transakcje czy wybijanie swoich tokenów.

Jest jeszcze Jupiter, działający jako agregator płynności z różnych zdecentralizowanych giełd w sieci Solana. W praktyce również działa jako DEX. Co istotne, ten ostatni posiada swojego własnego coina JUP, którego kapitalizacja rynkowa ponad 1 mld USD i znajduje się w czołówce cyfrowych monet o największej wartości na rynku.

Raydium również posiada swój natywny token RAY. On, podobnie jak JUP, jest obiektem miliardowych wolumenów w skali dnia. Jego marketcap wynosi ponad 500 mln USD.

Z wyżej wymienionej trójki tylko PumpSwap nie posiada swojej kryptowaluty. Możliwe, że niebawem sytuacja ta ulegnie zmianie

No dobrze, ale jak powyższe wpływa na sieci Solana? Przede wszystkim zapewnia ogromną płynność finansową, powstawanie nowych rozwiązań opartych o wiele inteligentnych kontraktów, aby poprawić działanie różnych protokołów, przyciąga do siebie nowych deweloperów, ale i napędza zapotrzebowanie na sam SOL

Jak zarabiać nie handlując ? Staking SOL

W ekosystemie Solana protokoły stakingowe odgrywają kluczową rolę w zabezpieczaniu sieci oraz generowaniu dochodu pasywnego dla posiadaczy SOL.

Dzięki zastosowaniu mechanizmu konsensusu Proof of Stake w połączeniu z autorskim Proof of History (PoH), użytkownicy mogą wysyłać i blokować swoje aktywa w specjalnych węzłach walidujących. Tym sposobem przyczyniają się do wsparcia bezpieczeństwa sieci oraz zdecentralizowanego charakter sieci.

Proces stakingu pozwala uzyskiwać regularne nagrody w postaci dodatkowych SOL, co czyni go atrakcyjną formą inwestycji długoterminowej.

Dochód pasywny w Solanie generowany jest automatycznie, a użytkownik zachowuje kontrolę nad swoimi środkami, często bez konieczności ich blokowania na długi okres.

Do najpopularniejszych platform oferujących staking kryptowalut w sieci Solana należą m.in. Marinade Finance (z modelami liquid stakingu i obsługą mSOL),

Lido Finance, które umożliwia płynny staking oraz integrację z aplikacjami DeFi, oraz Jito – protokół zoptymalizowany pod kątem wydajności i strategii MEV (Maximal Extractable Value).

Dzięki nim posiadacze tokena Solana są w stanie nie tylko uczestniczyć w zabezpieczaniu sieci, ale również korzystać z dodatkowych walorów zapewniających rozwój ekosystemu Solana.

Wskażmy tu chociażby na udział w zdecentralizowanych aplikacjach DeFi, yield farming czy pożyczkach.Należy przy tym również pamiętać, że poziom zysku z stakingu jest uzależniony od wybranej platformy, czasu zablokowania tokenów oraz ogólnej podaży i aktywności sieci.

Smartfon Web3 Solana

Dopiero jesteś tu, a już masz obawy, że nie zdołasz połapać się we wszystkich możliwościach, jakie oferuje świat Solany? Nie martw się, wszystko to możesz mieć w jednym miejscu, ponieważ Solana Labs w 2023 roku wypuściła na rynek swój własny smartfon Web3 o nazwie Saga.

I tu taka ciekawostka: początkowo jego sprzedaż po kilku miesiącach od wypuszczenia na rynek była znikoma, a firma musiała przełknąć gorzką pigułkę i zmierzyć się z rozczarowaniem oraz pogodzić z porażką. W pewnym momencie jednak sytuacja odwróciła się o 180 stopni i cały zapas Sagi wyprzedał się co do sztuki.

Wynikało to z faktu, że pod koniec 2023 roku ogłoszono airdrop tokena BONK, memecoina, który w tamtym czasie zdobywał coraz to większą popularność na rynku. Na odbiór tego meme’a mogli się załapać właśnie użytkownicy SAGA. Istotną kwestią tutaj było to, że wartość airdropa (zaznaczmy, darmowego) znacznie przewyższała cenę samego urządzenia, co już generowało na starcie pewien profit. Niedługo potem ogłoszono airdropy takich memicznych krypto, jak ACS (Access Protocol) czy protokół do pożyczania cyfrowych aktywów Solend.

Firma Solana Mobile już w 2024 roku ogłosiła, że następca ich pierwszego modelu jest w drodze. W 2025 roku zapowiedziano premierę swojego drugiego smartfona o nazwie Seeker, na 4 sierpnia br., co może znacząco się przyczynić do dalszej adopcji technologii Web3 i rozwiązań z sieci Solana. Dodatkowo zapowiedziano nowy token o nazwie SKR, który ma zasilać cały ten ekosystem mobilny Web3 i trafić bezpośrednio do użytkowników, deweloperów oraz producentów sprzętu.

Popyt na smartfona jest dość wysoki, bo w samej przedsprzedaży sprzedano już ponad 150 000 sztuk w 57 krajach po cenie 500 dolarów.

Co to jest token SOL ?

Natywny token SOL jest wykorzystywany do opłat za różne działania w ramach protokołów w sieci Solana, generowania dochodu pasywnego ze stakingu, głosowania społeczności w sytuacjach dot. istotnych zmian w tym ekosystemie oraz handlu na rynku spot i futures (kontrakty terminowe).

Market Cap, Circ. Supply, Total Supply tokena SOL

Aktualnie SOL kapitalizacja plasuje ją na 6. miejscu największych kryptowalut. W obiegu znajduje się obecnie 531.08 mln tokenów SOL, a jej całkowita podaż wynosi 603.58 mln sztuk. Solana stosuje model cyklicznego spalania opłat transakcyjnych, co sprawia, że token ten zachowuje deflacyjny charakter.

Najwyższy w historii kurs Solana wynosi 294,33 USD i odnotowano go 19 stycznia 2025 r.

Token ten w przeszłości potrafił wielokrotnie zaliczać silne spadki, wywołane różnymi wydarzeniami związanymi z tym projektem lub ogólnymi problemami na rynkach.

Bessa w 2022 roku doprowadziła do tego, że kurs Solany spadła w pewnym momencie w okolice 10 USD, podczas gdy kilka miesięcy wcześniej kosztowała ponad 200 USD. Od tamtego czasu wartość waluty rozpoczęła odrabianie strat i w ciągu ostatniego 2,5 roku zwiększyła się o ponad 3000%.

Wykres ceny SOL (Solana):

Jak to zazwyczaj bywa w przypadku natywnych coinów danego projektu, token SOL jest bardzo podatny na doniesienia związanych z reputacją, sukcesami i potknięciami stojących za nim ludzi oraz inwestorów.

Pod koniec 2022 roku upadła giełda kryptowalut FTX, która była jednym z głównych inwestorów Solany. Twórca i prezes firmy, Sam Bankman-Fried, został oskarżony o liczne oszustwa i defraudację wielu miliardów USD, która należały do inwestorów. FTX było wtedy jedną z kluczowych giełd na rynku krypto. Jej upadek sprowadził kurs wielu aktywów, w tym SOL na lokalne dno.

W pierwszej połowie 2025 r. cena Solany zaliczyła krach o ponad 60%. W kwietniu kurs tej kryptowaluty powrócił w okolice 100 USD. Złożyło się na kilka czynników – zewnętrznych, jak i wewnętrznych.

W tamtym okresie rynek kryptowalutowy doświadczał silnych spadków, które były następstwem napięć ekonomicznych związanych cłami ze strony USA. Donald Trump prowadził napiętą wymianę zdań z takimi mocarstwami, jak Chiny, ale straszył również państwa z UE.

W międzyczasie wokół sieci Solana narosło wiele skandali związanych z licznymi oszustwami dot. memecoinów. Jeden z tokenów wyemitowanych na tym łańcuchu, Libra, miał być wspierany przez prezydenta Argentyny, Javiera Milei.

Kryptowaluta w pewnym momencie doznała załamania swojego kursu, a jej twórcy okazali się oszustami. Do tego doszły liczne przypadki fałszywych kryptowalut celebrytów czy znanych marek. Cena SOL kolejny raz więc pokazała, że jest silnie podatna na liczne czynniki.

Gdzie kupić SOL

Dostępność tokena SOL na giełdach kryptowalut jest dość powszechna ze względu na wysoką popularność tej kryptowaluty. Aby kupić Solanę, wystarczy założyć konto na jednej z poniższych gieł kryptowalut:

Logo giełdy	Nazwa giełdy	Rejestracja > Link
	Binance	Kup
	Zonda Crypto	Kup
	Kanga Exchange	Kup
	Kucoin	Kup
	Mexc	Kup
	Gate.io	Kup
	Coinbase	Kup
	CoinEx	Kup
	ByBit	Kup
	Revolut	Kup
	Kraken	Kup

Na większości giełd musicie przejść obowiązkową weryfikację tożsamości, czyli procedurę Know Your Customer (KYC). Po uzyskaniu akceptacji systemu na działanie waszego konta, możecie kupić SOL na rynku spot.

Solana – jaki portfel?

No dobrze, kupiliśmy już kryptowalutę Solana na którejś z giełd i zastanawiamy się, gdzie chcemy ją przechowywać.

Zalecany portfel w tym przypadku to Phantom – przyjazny UI, służy jako portfel do stakingu, DeFi i NFT na Solanie. Jeżeli chodzi o alternatywy warte rozważenia, to są to Solflare lub Ledger, gdzie działa oprogramowanie integrujące węzły SOL.

Prognozy i analiza ceny SOL.

Jak wspominaliśmy wcześniej, zachowanie ceny SOL jest uwarunkowane wieloma czynnikami, zarówno zewnętrznymi, jak i tymi mającymi bezpośredni związek z jej ekosystemem.

Zdecydowanie warto mieć na uwadze to, że Solana jest jednym z projektów posiadających solidne fundamenty. Blockchain ten posiada wszystkie niezbędne zasoby, aby starać się o miano lidera na rynku DeFi. Tokenem SOL interesuje się również wielu inwestorów w wyższej ligi, jak chociażby Galaxy Digital, DeFi Development Corp czy SkyBridge Capital, które skupują go w ilościach szacowanych na miliony dolarów. To zdecydowanie sprawia, że SOL zyskuje na atrakcyjności wśród inwestorów.

Wszystko również wskazuje na to, że w ciągu najbliższych miesięcy Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) zezwoli na powstanie funduszy giełdowych dla rynku spot dla tego coina. W takim przypadku Solana oferuje wtedy pośrednią ekspozycję na swoją cenę poprzez tradycyjne giełdy, bez konieczności kupowania samego tokena.

 Solana może przyciągnąć dzięki temu miliardy USD nowego kapitału poprzez sektora tokenizacji. Tokenizacja, czyli przenoszenie wartości danych aktywów, w tym nieruchomości, na blockchain, to sektor, który do 2030 roku ma być wart około 10 bilionów dolarów. Liderem tutaj pozostaje firma BlackRock, największy na świecie zarządza aktywami, który niedawno rozszerzył swój fundusz o nazwie BUIDL o właśnie tę sieć.

Chociaż obecnie cena Solany jest niższa o ponad 50% od swoich rekordowych poziomów ze stycznia 2025 roku, to w przeszłości zdążyła już udowodnić, że potrafi się podnieść po naprawdę wielkim krachu i że Solana zyskała znacznie więcej fanów, niż przed upadkiem.

Podsumowanie

Solana stała się jedną z kluczowych opcji do rozważenia przez inwestorów w świecie kryptowalut i wyróżnia się na tle konkurencji jako jedna z najszybszych platform blockchainowych, oferuje wysoka przepustowość, niskie opłaty, skalowalny system i bogaty ekosystem – od DeFi, przez memecoiny, po tokenizację. Mimo licznych awarii i przestojów, kontrowersji z memecoinami, sieć ta ma silną pozycję i perspektywy rozwoju. SOL jest popularnym cyfrowym aktywem, choć jego podaż i kurs mogą być zmienne. Jeżeli szukasz czegoś innego niż bitcoin, to warto rozważyć ten wariant. Dla poważnych inwestorów i deweloperów Solana staje się atrakcyjną alternatywą jako uniwersalna platforma do budowy przyszłych aplikacji przy niskich kosztach.

Solana – FAQ

Źródła:

https://solanacompass.com/learn/Lightspeed/solanas-2024-year-in-review-weekly-roundup https://coinmarketcap.com/currencies/solana
https://cryptomus.com/pl/blog/solana-inflationary-or-deflationary-asset https://fortune.com/2022/04/14/who-is-anatoly-yakovenko-solana-labs-building-web3/